Slimmer werken met data bij BZ

Van inzicht naar impact met het Data Competence Centre

Binnen de Directie Informatievoorziening en Digitale Innovatie (IDI) werkt het Data Competence Centre (DCBZ) dagelijks aan slimme oplossingen om data beter te benutten in het werk van BZ. Gebruik jij het Posten Dashboard, Trade & Economic Database (TED) of Kamerstukken dashboard nog niet? Laat je dan inspireren door de verschillende dashboards en tools die BZ al in huis heeft. En er is meer: DCBZ kijkt alvast vooruit naar 2026, met bijzondere aandacht voor de kansen en de verantwoordelijkheden van artificiële intelligentie (AI) en BZChat.

Van 15 systemen naar één dashboard om alles te weten over een post

Het Posten Dashboard, ontwikkeld door DCBZ, BBV en HDPN in samenwerking met de bedrijfsvoeringsdirecties, biedt (regio)directies in Den Haag en de posten een duidelijk overzicht van de (bedrijfsvoering) informatie per post. Waar je in het verleden tot wel vijftien verschillende systemen moest raadplegen om alle informatie over een post te vinden, kun je nu via één dashboard alles raadplegen. Het dashboard bevat niet alleen de basisgegevens van de posten, maar ook praktische informatie zoals de belangrijkste contactpersonen in Den Haag en op de post en sturingsinformatie, bijvoorbeeld over aflopende plaatsingen. Voor meer gedetailleerde informatie word je via verschillende links in het dashboard doorgeleid naar de onderliggende informatiesystemen.

Inspectie, Signalering, Begeleiding (ISB) vroeg DCBZ een dashboard te ontwikkelen waar de meeste gegevens al standaard in stonden. Zo kan elke inspecteur dezelfde gegevens gebruiken en neemt de informatievraag aan de posten af. Het dashboard biedt informatie over de volgende gebieden: financieel, personeel, consulair, huisvesting, beleidskader, archivering en datalekken. Je kunt het Posten Dashboard vinden op de homepage van Rijksportaal BZ onder de ‘snel naar’ links of via BZelf. Dit jaar zal het Posten Dashboard worden uitgebreid met onder andere pagina’s voor reizen, IT en duurzaamheid.

Beeld: © BZ / Josje Deekens

Steven Steiginga, datavisualist bij IDI

“Dit dashboard is een mooi voorbeeld waarbij meerdere directies succesvol hebben samengewerkt. Het dashboard vertelt een samenhangend en inzichtelijk verhaal over de posten. Daarbij biedt het waardevolle inzichten voor meerdere directies binnen de organisatie.” - Steven Steiginga

TED Dashboard

Het TED Dashboard is een toevoeging aan het Countrydashboard en biedt een helder visueel overzicht van belangrijke economische indicatoren, zoals bruto binnenlands product (bbp), bbp per hoofd van de bevolking, bbp-groei, inflatie, werkloosheid en handelsbalans. Je kunt eenvoudig landen met elkaar vergelijken. Daarnaast toont het dashboard de bilaterale import- en exportstromen tussen twee landen of regio’s. Dit dashboard stelt je in staat om economische indicatoren te vergelijken, bijvoorbeeld voor een handelsbezoek of besluit over activiteiten.

Beeld: © BZ / Josje Deekens

Merel Haverkamp, waarnemend teamlead en product owner TED Dashboard bij IDI

“Het TED Dashboard is extra bijzonder omdat het niet alleen binnen BZ wordt gebruikt, maar ook door andere ministeries. Zo leveren we een bijdrage aan het Rijksbreed delen van kennis. Daarnaast ondersteunt het dashboard de voorbereiding van het Koninklijk Paar bij buitenlandse bezoeken; Een prachtig voorbeeld van hoe de dashboards overheid-breed worden ingezet!” - Merel Haverkamp

Werk jij met kamervragen? Het Kamerstukken dashboard helpt je sneller

Het Kamerstukken dashboard helpt je snel en efficiënt alle kamerstukken van de Tweede Kamer te vinden en te analyseren. Het begon ooit als intern hulpmiddel bij de directie Noord-Afrika en Midden- Oosten (DAM), waarbij met behulp van AI per Kamervraag werd vastgesteld welke landen werden genoemd. Zo zagen landenmedewerkers in één oogopslag wanneer en hoe vaak hun land ter sprake kwam. Op de website van de Tweede Kamer is dat nog steeds een klus, maar met het dashboard is het een stuk makkelijker. DCBZ maakte het Kamerstukkendashboard voor BZ, zodat alle Kamerstukken met zoveel mogelijk filtermogelijkheden een optimale zoekervaring mogelijk maken. Je kunt bijvoorbeeld filteren op het ministerie aan wie een Kamervraag gericht is, op Kamervragen die nog niet beantwoord zijn en op het aantal stemmen vóór een motie. Hierdoor ben je sneller met het vinden van (relevante) Kamerstukken.

De prioriteiten van DCBZ in 2026

Afgelopen jaar bleek dat collega’s niet altijd weten welke producten en applicaties er ontwikkeld zijn voor BZ. Dit is zonde, want meer efficiënt werken; Dat wil toch iedereen? In 2026 richt DCBZ zich daarom op het vergroten van de effectiviteit van alle BZ’ers. Dit doet DCBZ door collega’s beter vertrouwd te maken met onze producten en door verder te werken aan de toekomstbestendigheid van onze data.

Daarnaast loopt er een pilot met BZChat, waarmee we op een verantwoorde manier onderzoeken hoe generatieve AI ons kan ondersteunen. Verantwoordelijk gebruik van AI is voor de hele organisatie mogelijk zodra BZChat kan worden uitgerold. Eerst voor ongerubriceerde data en openbare stukken. Om dit goed te borgen, worden de digitale vaardigheden van collega’s verder versterkt door verschillende trainingen en workshops. Op termijn wil DCBZ ook gerubriceerde informatie kunnen verwerken, maar daarvoor zijn nog veiligheidsgoedkeuringen nodig. Gezien de meerwaarde voor BZ zal DCBZ zich hier actief voor inspannen.

Beeld: © BZ / Josje Deekens

Jamie Teo, datavisualist bij IDI

Leren stopt nooit

In samenwerking met de Academie voor Internationale Betrekkingen worden er diverse trainingen en cursussen ontwikkeld om de digitale geletterdheid binnen BZ te vergroten. DCBZ werkt momenteel aan het beschikbaar stellen van een basiscursus AI. In deze training leer je wat data en AI betekent in jouw werkcontext en kun je herkennen wanneer systemen algoritmes of AI gebruiken.

Beeld: © BZ / Josje Deekens